آيا توسط ارسال ايميل (پست الکتروني) و اس ام اس طلاق روي مي دهد؟

الحمدلله،

آنچه که در شريعت آمده اينست که طلاق به مجرد تلفظ با زبان يا نوشتن و يا اشاره اي که در مقام نطق و زبان باشد، روي مي دهد.

علامه ابن باز رحمه الله مي گويد: «طلاق به مجرد نيت و قصد روي نمي دهد، بلکه فقط با لفظ (صريح يا کنايه) و يا نوشتن (کتابت) واقع مي شود». فتاوى إسلامية (3/279).

اما علما در مورد چگونگی طلاق توسط نوشتن دو رای متفاوت دارند:

- جمهور علما گفته اند که نوشتن هنگامی موجب طلاق خواهد شد که کاتب در وقت نوشتن قصد و نیت طلاق زنش را داشته باشد، و اگر چنین نیتی را نداشته باشد طلاق روی نمی دهد.

- اما عده ای از علما (مانند: شعبي ونخعي وزهري وحكم ) گفته اند که کاتب چه نیت طلاق را داشته باشد و چه نداشته باشد، در هر حال با نوشتن لفظ طلاق ، طلاق همسرش روی می دهد.

امام ابن قدامه می گوید: « طلاق بدون جاری کردن آن از طریق تلفظ زبان روی نمی دهد، مگر در دو حالت (که بدون تلفظ هم روی می دهد):

حالت اول: کسی که توانایی سخن گفتن را ندارد، مانند که هرگاه به طلاق اشاره کند، همسرش طلاق داده خواهد شد..

حالت دوم: هرگاه کسی طلاق را بنویسد، که اگر قصد و نیت طلاق همسرش را داشته است پس همسرش طلاق می شود، و این رای شعبی و نخعی و زهری و حَکم و ابوحنیفه و مالک و شافعی است، و اگر قصد و نیت طلاق را نداشته، پس بر طبق رأی جمهور علما طلاق روی نمی دهد؛ زیرا نوشتن محتمل (بر طلاق است یا نیست)؛ چرا که ممکن است او خواسته باشد فقط قلم را آزمایش کند (که آیا می نویسد یا خیر؟) و یا قصد ناراحت کردن زنش را داشته بدون نیت طلاق» ‏"المغني" (7/373) .‏

در کل – بر طبق رای جمهور علما- طلاق از طریق نوشتن، حکم طلاق کنایی را دارد، و طلاق کنایی به نیت مرد بستگی دارد: اگر منظورش طلاق باشد، طلاق روی می دهد و اگر نیت طلاق را نداشته، طلاق هم روی نمی دهد.

نکته: اگر کسی توانایی سخن گفتن را نداشته باشد، به مجرد نوشتن طلاق روی می دهد.

پس بر طبق رای جمهور علما هرگاه مردی نامه ای را برای همسرش بنویسد: تو طلاق هستی! حال این نامه چه از طریق کاغذ باشد یا پیامک (اس ام اس) یا پست الکترونیکی (ایمیل)، در اینصورت حکم آن به نیت مرد در وقت نوشتن آن برمی گردد:

- اگر او در هنگام نوشتن بر طلاق همسرش عزم و قصد داشت، در اینحالت طلاق روی می دهد.

- اگر با وجود نوشتن آن، قصد و نیت طلاق را نداشته، و بلکه فقط خواسته همسرش را در غم و اندوه بیاندازد و یا هر قصد و نیت دیگری جز طلاق داشته باشد، در اینحالت طلاق روی نخواهد داد.

بنابراين طلاق دادن از طريق ايميل نيز ممکن است روي دهد، البته بشرطيکه بطور قطع ثابت شود که آن ايميل از طرف شوهر زن ارسال شده و توسط خود او نوشته شده باشد، چرا که امروزه جعل و سرقت ايميل ممکن است.

پس هرگاه ثابت شود که آن ايميل که متضمن طلاق زن از سوي شوهر است، توسط مرد يا وکيل او نوشته و ارسال شده و بعدا به آن اعتراف و اقرار کند که آن ايميل از سوي من و يا وکيلم نوشته و ارسال شده است و او نیز نیت طلاق را داشته، آن طلاق واقع شده است.

اما اگر ثابت نشود و يا شوهر نسبت آن ايميل را به خود يا وکيلش انکار کند، در اينصورت اعتباري به آن ايميل نمي شود و طلاق واقع نمي شود.

پس لازمست که نسبت آن ايميل به شوهر بطور قطع ثابت شود، و تا زماني که شوهر به آن اقرار نکند، طلاق محسوب نمي شود. ولي اگر به آن اعتراف کرد، در آنصورت عده ي زن از زمان ارسال ايميل (يعني لحظه اي که ايميل نوشته شده) حساب مي شود.

والله اعلم

وصلي الله وسلم علي محمد وعلى آله وأصحابه والتابعين لهم بإحسان إلى يوم الدين

سايت اسلام سوال جواب

IslamQA.Com