اگر زوج جواني كه چند سال قبل با هم ازدواج كرده اند و بعد از خطبه ي عقد براي يكي از انها كفري واقع شود يعني دچار كفري مانند انكار وجوب نماز يا امثال ان ايا بعد از اين كه اين زوج توبه كردند و برگشتند ايا خواندن خطبه  عقد لازم است احكام مترتبه را ذكر كنيد؟

با تشكر

الحمدلله،

برخي علما فرموده اند که اگر يکي از زوجين مرتد شود و از اسلام خارج گرديد،بلافاصله نکاحشان باطل نمي شود و اگر در مدت عده طلاق زن(عده براي زنان در شرايط مختلف فرق مي کند) از ارتداد خود بازگشت و توبه نمود، در اينصورت چون هنوز نکاحشان فسخ نشده است مي تواند (بدون خطبه نکاح دوباره) نزد طرف زندگي خود بازگردد ولي اگر در اين مدت بر ارتداد خود مصر بود، در اينصورت اگر بعد از آن مدت توبه کند، لازم مي شود که دوباره خطبه نکاح خوانده شود"

زيرا در صدر اسلام، زن صفوان بن اميه در روز فتح مکه ايمان آورد ولي صفوان بعد از يکماه پس از زنش ايمان آورد و پيامبر صلي الله عليه وسلم بين آن دو را از هم دور نکرد و دستور ندارد که دوباره نکاحشان را تجديد نمايند.ابن عبدالبر رحمه الله مي گويد که شهرت اين حديث از اسنادش قوي تر است.

شيخ ابن عثيمين رحمه الله مي گويد:"ائمه اربعه اتفاق دارند بر اينکه اگر يکي از زوجين مرتد شود نکاحشان فسخ مي گردد،(ولي در زمان فسخ اختلاف دارند) چنانکه اگر ارتداد قبل از (دخول) صورت گيرد در اينصورت (هر چهار امام متفقند که )بلافاصله با ارتداد نکاحشان باطل و فسخ مي شود.ولي  اگر ارتداد بعد از دخول رخ دهد، امام مالک و ابوحنيفه مي گويند که در اين حالت نيز بلافاصله نکاحشان فسخ مي شود(و لازمست بعد از توبه حتي اگر چند لحظه هم از ارتداد بگذرد، دوباره خطبه نکاح خوانده شود) ولي امام شافعي مي گويد که تا مدت زمان عده زن اگر طرف مرتد توبه نمود، نکاحشان فسخ نيست و نياز به خطبه مجدد ندارد، و از امام احمد هر دو روايت نقل شده است"(مجموع فتاوى ورسائل ابن عثيمين (12/116))

 برخي از علما- مانند شيخ الاسلام ابن تيميه – گفته اند که زن (با ارتداد همسرش)بعد از پايان عده ، در اختيار خود است؛ اگر خواست نکاح را فسخ کند و اگر خواست مي تواند منتظر باشد(حتي با وجو پايان عده) تا همسرش توبه کند و نزد او بازگردد(بدون خطبه مجدد) و اين راي شيخ الإسلام ابن تيمية و ابن القيم و راي راجح نزد شيخ ابن عثيمين رحمهم الله است.

و بنظر مي رسد اين راي قوي تر باشد.يعني اگر مرد مرتد شود، زن بايد تا زمان توبه مردش از وي کناره بگيرد و بعد که همسرش توبه نکرد و زمان عده تمام شد (فسخ نکاح در دست زن است)، و مختار است که نزد او بازگردد يا اينکه نکاحش را فسخ نمايد و با کسي ديگر ازدواج نمايد. اگر تصميم گرفت که نزد شوهرش بازگردد، در اينصورت نيازي به تجديد عقد نکاح نيست.

موافقان اين راي به آنچه که ابوداود از ابن عباس رضي الله عنهما که از پيامبر صلي الله عليه وسلم روايت کرده است استدلال کرده اند که ايشان دخترشان زينب را نزد شوهرش بازگرداند(با وجود اينکه ابي العاص اسلام نياورده بود)(ترمذي 1143 و ابوداود 2240 و ابن ماجه 2019) و الباني آنرا در صحيح ابن ماجه صحيح دانسته است.

و در حالي ابي العاص (شوهر زينب) زماني اسلام آورد که آيات مبني بر تحريم زنان مسلمان بر مشرکان، دو سال بود نازل شده بود و واضح است که عده زينب در مدت اين دو سال تمام شده بود ولي با وجود اين، پيامبر صلي الله عليه وسلم دخترش را نزد وي بازگرداند (يعني به نکاح اول بين ابي العاس و زينب بازگرداند) و نتيجه گرفته مي شود که در صورت بازگشت زن نزد شوهرش، نيازي به تجديد خطبه عقد نيست.والله اعلم (نگاه کنيد به: زاد المعاد (5/133-140) ، المغني (10/8-10) ، الشرح الممتع (10/288-291(.(

نکته مهم اينست که اگر شوهر مرتد شد، زن بايد از وي کناره بگيرد تا توبه مي کند بعد از پايان عده زن اگر خواست (بدون خطبه جديد) نزد وي برگردد و اگرنه مي توتند با مردي ديگر ازدواج نمايد.

توجه داشته باشيد که اگر براي دختري خواستگاري مشرک يا مرتد بيايد، دختر نمي تواند با او ازدواج کند و عقد نکاح منعقد نمي شود.

انواع  عده:

انواع  عده  بشرح  زير  است‌:

1-‌عده  زني‌که  قاعده  و  حيض  مي‌شودکه  سه  حيض  است‌.

٢-‌عده  زني‌که  از  حيض  و  قاعدگي  مايوس  شده  است‌که  سه  ماه  است‌.

٣-‌عده  زني‌که  شوهرش  مرده  است ‌که  چهار ماه  و  ده  روزاست  مشروط  بر آنکه  آبستن  نباشد.

 ٤-  عده  زني  که  حامله  باشدکه  عده  او  وضع  حمل  است  اين  بود  خلاصه‌اي  در‌باره  عده‌که  بشرح  زير  تفصيل  آن  را  بيان  مي‌کنيم  زن  يا  مدخول  بها  است  و  همبستري  با  وي  صورت‌گرفته  است‌،  يا  مدخول  بها  نيست  و  همبستري  با  وي صورت  نگرفته  است‌.

والله اعلم

وصلي الله وسلم علي محمد و علي آله و اتباعه الي يوم الدين

سايت اسلام سوال جواب

IslamQA.Com