حکمت این که طلاق در اختیار شوهر می باشد، چیست؟ حکم در مورد کسی که بدون دلیل زنش را طلاق می دهد، چیست؟ حکم زنی که بدون دلیل طلاق می خواهد چیست؟

الحمدلله،

بودن طلاق در دست شوهر عین انصاف و عدالت است؛ چرا که گرهِ نکاح در دست شوهر است. پس باید باز کردن این گره هم در دست او باشد. چون مرد قیّم و سرپرست زن است. چنان که الله تعالی می فرماید:« الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ »[نساء:34]

« مردان بر زنان سرپرستند، بدان خاطر که الله تعالی بعضی را بر بعضی فضیلت داده است».

وقتی شوهر سرپرست باشد کار به دست اوست، نظر و دیدگاه درست هم همین را اقتضا می نماید. چون مرد عقلش از زن کاملتر است و دور اندیشتر مي باشد. بنابراین هیچ گاه اقدام به طلاق نمی کند؛ مگر وقتی ببیند که چاره ای جز آن نیست.

 ولی اگر طلاق در دست زن می بود زن عقلش کمتر مي باشد و کوتاه نظر و عاطفی است، ممکن است مردی دیگر مورد پسندش واقع شود و آن وقت شوهرش را طلاق دهد. حکمتهای دیگری دارد که اینک به خاطر نمی آورم؛ اما این سه حکمت و دلیلی که بیان شد از بزرگترین دلایل و حکمتهای بودن طلاق در دست شوهر می باشند.

 اما در مورد بند دوّم سؤال و آن این که حکم در مورد کسی که زنش را بدون دلیل طلاق می دهد چیست؟ باید گفت علما می گویند: طلاق پنج حالت دارد: گاهی واجب و وقتی حرام و گاهی مستحب  و موقعی مکروه و وقتی جایز است. در اصل، طلاق امر مطلوبی نیست. زیرا با طلاق، نکاح که شریعت به آن فرا خوانده از هم می پاشد. ممکن است زیانهای زیادی به دنبال داشته باشد. چنان که اگر زن فرزندانی داشته باشد با طلاق خانواده از هم می پاشد و مشکلاتی پیش می آید.

 اگر زن و شوهر در کنار هم خوشبخت نیستند و با هم سازش ندارند در این صورت طلاق جایز است و جایز بودن آن نعمت الهی است. زیرا اگر زن و شوهر زندگی مشقت باری را بگذرانند صفای دنیا و زندگی برایشان مکدّر و تیره خواهد بود، اما از نعمتهای الهی است که به هنگام نیاز، طلاق جایز است.

 اما اگر زن از شوهرش تقاضای طلاق کند این حرام است، مگر آن که شوهر عيبي داشته باشد. مانند این که شوهر از نظر دینداری یا اخلاق، کمبود داشته باشد. یا زن توانایی تحمل زندگي با او را نداشته باشد، در این صورت اگر زن تقاضای طلاق کند اشکالی ندارد.

چنان که زن ثابت بن قیس بن شمّاس رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نزد پیامبررَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ آمد و گفت: ای رسول الله، ثابت در دین و اخلاق عیبی ندارد، ولی من می ترسم که در حالت اسلام دچار ناسپاسی و کفران شوم. یعنی بیم آن را داشت که حق شوهرش را نتواند ادا کند. از این رو تقاضای طلاق کرد. پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به او گفت:« أَتَرُدِّينَ عَلَيْهِ حَدِيقَتَهُ؟»:« آیا باغی را که او به تو داده است آن را بر می گردانی؟»

 ثابت، باغ را به عنوان مهریه به او داده بود، گفت: بله؛ آنگاه پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به شوهرش ثابت رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ گفت «اقْبَلْ الْحَدِيقَةَ وَطَلِّقْهَا تَطْلِيقَةً» :« باغ را قبول کن و به او یک طلاق بده»

 از پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ روایت است که«أَيُّمَا امْرَأَةٍ سَأَلَتْ زَوْجَهَا طَلَاقًا فِي غَيْرِ مَا بَأْسٍ فَحَرَامٌ عَلَيْهَا رَائِحَةُ الْجَنَّةِ»:

« هر زنی كه بدون دلیل از شوهرش تقاضای طلاق کند بوی بهشت بر او حرام است» ابو داود(2226)

این حدیث، بیانگر آن است که اگر زن بدون دلیل تقاضای طلاق نماید، این کارش از گناهان کبیره به شمار می آید؛ زیرا در مورد آن وعید آمده است.

ابن عثیمین – فتوایی که بر آن امضا کرده است.

IslamPP.Com