بسم الله الرحمن الرحیم

آداب غذا خوردن و رژیم غذایی در رهنمودهای رسول الله صلی الله علیه وسلم

إن الحمد لله نحمده، ونستعينه، ونستغفره، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا، وسيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضل له، ومن يضلل فلا هادي له، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله .اما بعد:

ابن قیم رحمه الله درباره ی راهنمایی رسول الله صلی الله علیه وسلم در این باره می فرماید:

1.     هنگامی که دستش را در غذا می گذاشت، "بسم الله" می گفتند. و فرمود: "إذا أكل أحدكم فليذكر اسم الله تعالى فإن نسي أن يذكر اسم الله في أوله فليقل بسم الله في أوله وآخره"[1] ترجمه: زمانی که یکی از شما می خواهد غذایی بخورد "بسم الله" بگوید، و اگر فراموش کرد در ابتدا بسم الله بگوید، پس بگوید: "بسم الله فی اوله و آخره".

و حکم صحیح این است که گفتن "بسم الله" هنگام غذا خوردن واجب است. زیرا حدیث به صورت صریح و به صیغه ی امر وارد شده است، پس تعارضی برای آن وجود ندارد.

2.     زمانی که از غذا خوردن فارغ می شدند، این دعا را می فرمودند: "الحمد لله حمداً كثيراً طيباً مباركاً فيه غير مكفيٍّ ولا مودَّع ولا مستغنى عنه ربَّنا عز وجل"[2] ترجمه: حمد و سپاس برای الله است، حمد و سپاس بسیار، خالص و پاک، مبارک از آن او، پروردگار عزوجل ماست که نعمت هایش برگردانیده نمی شود، و پایان ناپذیر است و انسان از او بی نیاز نمی باشد.

3.     از هیچ غذایی عیب و ایراد نمی گرفتند، اگر مورد علاقه اش بود می خورد و اگر دوست نداشت رهایش می کرد، و چیزی نمی گفت. فرمودند: "أجدني أعافه إني لا أشتهيه"[3] ترجمه: مرا می بینی که آن را رها می کنم زیرا به آن علاقه ندارم.

4.     و گاهی اوقات از غذا تعریف و تمجید می کردند، هنگامی که وی به خانواده اش گفت: آیا خورشی وجود ندارد؟ گفتند نه، فقط اندکی سرکه وجود دارد. رسول الله صلی الله علیه وسلم از آن می خورد و فرمود: "نِعْم الأُدْم الخل"[4] ترجمه: سرکه بهترین خورش است.

5.     و در هنگام غذا خوردن صحبت می کردند، مانند سخن گفتنشان از سرکه که حدیثش بیان شد. و در جایی دیگر به عمر بن ابی سلمه که با وی غذا می خوردند فرمود: "سمِّ الله وكُلْ مما يليك"[5] ترجمه: بسم الله بگو و از جلو خودت بخور.

6.     و همچنین به مهمانانش بیش از چندین بار به غذا خوردن تعارف می کردند. همان طور که اهل سخا و کرم این کار را انجام می دهند. این عمل وی را  ابو هریره رضی الله عنه در داستان خوردن شیر در خانه ی رسول الله صلی الله علیه وسلم بیان می کند[6]، که وی چندین بار به او فرمود: "بنوش، بنوش" تا جایی که ابو هریره رضی الله عنه گفت: سوگند به کسی که تو را به حق فرستاده است دیگر جایی برای نوشیدن ندارم.

7.     اگر در نزد کسی غذایی می خورد از نزد آنان بیرون نمی آمد مگر اینکه برایشان دعای خیر می نمود. زمانی که عبدالله بن بسر رضی الله عنه ایشان را به خانه اش دعوت کرد، رسول الله فرمود: "اللهم بارك لهم فيما رزقتهم، واغفر لهم، وارحمهم"[7] ترجمه: بارالها! به آنان در آنچه که روزی داده ای برکت قرار ده، و آنان را ببخش، و به آنان رحم کن.

8.     دستور می داد که با دست راست غذا خورده شود، و از خوردن غذا با دست چپ نهی می کرد. فرمودند: "إن الشيطان يأكل بشماله ويشرب بشماله"[8] ترجمه: شیطان با دست چپش می خورد و با دست چپش می نوشد.

این حدیث دال بر این است که خوردن با دست چپ حرام است، و این حکم صحیح است. زیرا این کار را یا شیطان انجام می دهد یا کسی که مانند شیطان است.

و همچنین وارد شده که مردی در نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم با دست چپش غذا خورد، رسول الله فرمود: "كل بيمينك" با دست راستت بخور. گفت: نمی توانم. فرمودند: "لا، استطعت"[9] یعنی ناتوان شوی. – ذکر شده که وی به دلیل تکبر، این جمله را به زبان آورد - راوی می گوید: بعد از آن، آن مرد نتوانست دستش را به دهانش ببرد.

پس اگر این کار جائز بود وی آن شخص را امر به خوردن با دست راست نمی کرد، و تکبرش باعث شد که وی دستور رسول الله صلی الله علیه وسلم را انجام ندهد، پس این گناهش بیشتر بود و مستحق بود که رسول الله صلی الله علیه وسلم بر علیه وی دعا کند.[10]

9.     و همچنین به کسانی که در نزد وی آمدن و گفتند که سیر نمی شوند، دستور داد: "أن يجتمعوا على طعامهم، ولا يتفرقوا وأن يذكروا اسم الله عليه يبارك لهم فيه"[11] ترجمه: در هنگام غذا خوردن یکجا جمع شوند، و از یکدیگر جدا نشوند، اسم الله را بر آن به زبان آورند تا آن را برایشان با برکت گرداند.

10. همچنین فرموند: "لا آكل متكئاً"[12] ترجمه: من درحالت تکیه دادن، غذا نمی خورم.

11. با سه انگشتش غذا می خورد، و گفته شده که این بهتر از خوردن غذا با چیز دیگر است.[13] الله اعلم.

اما راهنمایی رسول الله صلی الله علیه وسلم در رژیم غذایی:

1-     ایشان صلى الله عليه وسلم   آگاه بودند از آنچه که می خوردند.

1.     آنچه را که فایده داشت می خوردند.

2.     غذا را برای بدست آوردن نیرو و توان پیدا کردن می خوردند، نه برای سیر شدن معده اش. وی فرمودند: "إن المؤمن يأكل في معی واحد والكافر يأكل في سبعة أمعاء"[14] ترجمه: مؤمن در یک معده، غذا می خورد و کافر در هفت معده.

3.     و همچنین به امتش یاد داده است که چگونه از بیماری هایی که آب و غذا به وجود می آورد در امان بمانند. فرموده اند: "ما ملأ آدمي وعاء شرّاً من بطنٍ بحسب ابن آدم لقيمات يقمن صلبه فإن كان لا بد فاعلاً فثلث لطعامه وثلث لشرابه وثلث لنَفَسه"[15] ترجمه: هیچ ظرفی بدتر از شکم نیست که انسان آن را پر می کند، و این بر حسب هر شخصی است، که به اندازه ای بخورد که توانایی ایستادن و انجام کارهایش را داشته باشد، و اگر خواست بیشتر از آن را بخورد پس یک سوم برای غذا، یک سوم برای نوشیدنی و یک سوم برای نفس کشیدن باشد.

ترجمه شده همراه با تصرف

مترجم: ام احمد

http://ar.islamway.net