Thu, 14 Dec 2017پنجشنبه 23 آذر 1396
 
كليپهاي صوتي و تصويري: 599
تعداد كل مقالات : 2511
تعداد كل بازديدها تاكنون : 4763454
 
 
 

از خنساء بنت خدام أنصاري روايت است: (أن أباها زوجها و هي ثيب، فکرهت ذلک، فأتت رسول الله -صلى الله عليه وسلم- فرد نکاحها). «او بيوه بود و پدرش بدون رضايت او، او را به عقد کسي درآورد، نزد پيامبر صلی الله علیه وسلم  رفت و نکاحش را باطل کرد». مسلم (886)

******************

 پيامبر صلی الله علیه وسلم  فرمود : (لاتنکح الأيم حتي تستأمر، ولاتنکح البکر حتي تستأذن، قالوا : يا رسول الله و کيف إذنها؟ قال : أن تسکت) «بيوه تا از او دستور نگرفتند ازدواج داده نشود، و دوشيزه هم تا از او اجازه گرفته نشود، به ازدواج کسي داده نشود. گفتند : اي رسول خدا، اجازه (رضايت) بکر چگونه است؟ فرمود : اين است که ساکت بماند». صحیح ابن ماجه (2100)

******************

پيامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: (لانکاح إلا بولي و شاهدي عدل) «ازدواج بدون ولي و دو شاهد عادل صحيح نيست».صحیح ابن ماجه (7557)

******************

پيامبر صلی الله علیه وسلم  فرمود: (أيما امرأة لم ينکحها الولي فنکاحها باطل، فنکاحها باطل، فنکاحها باطل، فإن أصابها فلها مهرها بما أصاب منها، فإن اشتجروا فالسلطان ولي من لا ولي له) «هر زني که ولي او را ازدواج ندهد ازدواجش باطل است، ازدواجش باطل است، ازدواجش باطل است، پس اگر شوهرش با او نزديکي کرد بايد مهريه‌اش را به سبب نزديکي با او پرداخت کند، و اگر با هم مشاجره کردند حاکم سرپرست کسي است که سرپرست ندارد».ابن ماجه (1879)

******************

ابن عمر رضی الله عنه گفت : (نهي النبي صلی الله علیه وسلم  أن يبيع بعضکم علي بيع بعض، و لايخطب الرجل علي خطبة أخيه حتي يترک الخاطب قبله، أو يأذن له الخاطب). «پيامبر صلی الله علیه وسلم  از اينکه بعضي از شما بر معامله ديگري وارد شود، و يا اينه از زني خواستگاري کند که قبلاً برادرش (شخص ديگري) از او خواستگاري کرده، نهي کرده است مگر اينکه خواستگار اول منصرف شود يا به او اجازه دهد».بخاری (5142)

******************

از مغير بن شعبه روايت است: نزد پيامبر  صلی الله علیه وسلم رفتم و با او درباره زني که قصد خواستگاريش داشتم صحبت کردم، پيامبر صلی الله علیه وسلم  فرمود : (إذهب فانظر إليها، فإنه أجدر أن يؤدم بينکما) «برو او را نگاه کن چون اين امر رابطه بين شما را پايدارتر مي‌کند».نسایی (69/6) و ترمذی (1093)

******************

مشاهده كل احاديث

 
 
 

اسلام - قرآن و تفسیر
نوار اسلام
سایت جامع فتاوای اهل سنت
مهتدین
عصر اسلام
دائرة المعارف شبکه اسلامی
اسلام تيوب
اخبار جهان اسلام
سایت بیداری
کتابخانه
پاسخ به شبهات دینی
اسلام هاوس

شرط گذاشتن در عقد ازدواج

بسم الله الرحمن الرحیم

شرط گذاشتن در عقد ازدواج

 

اصل بر این است که هر شرطی را زوجین در عقد نکاح اشتراط می کنند، شرط صحیحی است که وفا کردن به آن واجب می شود و خلل وارد کردن در آن جایز نیست. زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند: "مستحق ترین شروطی که باید به آن وفا کنید شروطی هستند که با آن شرمگاه ها را برایتان حلال کرده اید"[1].

 

شیخ ابن عثیمین رحمه الله می فرماید:

"اصل در شرط های عقد، صحت و درستی آن است تا زمانی که دلیلی باعث منع آن شود. زیرا دلایل به طور کلی به وفا کردن عقد و قرار دادها دستور می دهد. الله متعال می فرماید: {ای کسانی که ایمان آورده اید! به پیمان ها و قرار دادها وفا کنید}[2] و می فرماید: {و به پيمان وفا کنيد زيرا که از پيمان بازخواست خواهد شد}[3] و همچنین در حدیثی که از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت شده آمده است: (مسلمانان بر شروطشان پایبند هستند مگر شرطی که حلالی را حرام یا حرامی را حلال کند)[4] و می فرمایند: (هر کس شرطی را بگذارد که در کتاب الله نیست پس آن باطل است حتی اگر صد بار شرط بگذارد)[5].

 

نتیجه این است که: اصل در شرط ها صحت و حلال بودن آنان است چه در نکاح، معاملات، اجاره، رهن و وقف. حکم شروطی که در عقد تعيين شده اند اگر صحیح باشند وفا کردن به آن واجب می شود. زیرا الله تعالی به طور کلی می فرماید: {ای کسانی که ایمان آورده اید! به پیمان ها و قرار دادها وفا کنید}[6]"[7].

 

پس اگر هنگام عقد زواج شرطی را دو طرف بگذارند و این شرط از لحاظ شرعی صحیح باشد در این صورت پس از قبول باید به آن وفا شود. اما اگر پس از ازدواج به آن وفا نشود در این صورت طرفین حق دارند که از آن شرط تنازل کنند یا فسخ نکاح کنند که در این حالت به هریک حق و حقوق کاملش داده می شود.

 

نمونه هایی از شروط هنگام عقد زواج که باید به آن ها وفا کرد:

-         اگر زن یا ولی اش بر شوهر شرط کند که او را از خانه اش یا کشورش خارج نکند؛ این شرط صحیح است و پس از قبول کردن شرط باید به آن عمل شود. زیرا روایت شده که مردی با زنی ازدواج کرد بر این شرط که زن در خانه اش بماند، سپس او خواست زنش را انتقال دهد، پس برای مخاصمه نزد عمر رضی الله عنه رفتند، ایشان فرمود: زن شرطش را دارد.

اما اگر زن راضی به انتقال شود در این صورت می تواند آن شرط را نقض کند و از حقش تنازل کند[8].

-         زنی شرط کند که همسرش باید سیگار را ترک کند. چنین شرطی نیز صحیح بوده و باید پس از قبول به آن وفا شود.

-         اگر زن شرط کند که شوهرش با دیگری ازدواج نکند: محققین اهل علم این شرط را جایز دانسته اند و اگر شوهر این شرط را نقض کند زن حق فسخ نکاح را دارد و می تواند حقوقش را به طور کامل دریافت کند.

ابن قدامه رحمه الله می فرماید:

(اگر زن شرط کند که او را از خانه اش، سرزمینش خارج نکند یا با او به مسافرت نرود یا اینکه با دیگری ازدواج نکند، پس اگر مرد این را پذیرفت بر او ملزم به وفا کردن است و اگر وفا نکند پس زن می تواند فسخ نکاح کند. این از عمر، سعد بن ابی وقاص، عمرو بن العاص رضی الله عنهم روایت شده است)[9].

شیخ ابن عثیمین رحمه الله می فرماید:

"اگر زن شرط کند که همسرش با کس دیگری ازدواج نکند این شرط جایز است. اما عده ای از علما گفته اند که این شرط جایز نیست؛ زیرا این تحریمی است برای مرد در چیزی که الله آن را برایش مباح قرار داده است. پس آن مخالف قرآن است: {با زنانی که برایتان حلال است دوتا و سه تا و چهارتا ازدواج کنيد}[10]. در جواب آنان گفته می شود: زن از ازدواج نکردن این مرد غرض و هدفی دارد و بر کسی تعدی نکرده است، این مرد است که از حقش تنازل کرده؛ او حق دارد که با بیش از یک زن ازدواح کند اما از این حقش تنازل کرده؛ پس چه چیزی باعث عدم صحت این شرط می شود؟!

بنا براین حکم صحیح در این مسأله آن چیزی است که امام احمد رحمه الله به آن حکم کرده است و آن اینکه این شرط صحیح است"[11].

همچنین باید به این نکته توجه شود که اگر مرد این شرط را نقض کند بمجرد وفا نکردن به شرط، زنش طلاق نمی شود بلکه به زن حق فسخ نکاح داده می شود که یا آن را فسخ کند یا اینکه از شرطش تنازل نماید و از آنچه که شوهرش انجام داده راضی شود و همسرش باقی بماند.

 

شیخ صالح الفوزان حفظه الله می فرماید:

"از جمله شروط صحیح در نکاح: اگر شرط کند که با کنیزش همبستری نکند یا اینکه با زن دیگری ازدواج نکند، پس اگر به آن وفا کند که هیچ اما اگر نکرد زن حق فسخ را دارد؛ به خاطر حدیثی که می گوید: (مستحق ترین شروطی که باید به آن وفا کنید شروطی هستند که با آن شرمگاه ها را برایتان حلال کرده اید) و همچنین اگر شرط کند که بین او و فرزندانش یا والدینش جدایی نندازد، این شروط نیز صحیح اند و اگر وفا نکرد زن حق فسخ دارد. اگر چیز بیشتری به جز مهریه اش طلب کند یا اینکه آن نوع نقدینه ی آن را تعیین کند، شرط صحیح است و ملزم شود پس وفا کردن به آن واجب می گردد و اگر نکرد زن حق فسخ دارد و زن می تواند در اختیارش تأخیر و هر وقت که خواست آن را فسخ کند در صورتی که با آگاهی از اینکه شوهرش شرطش را نقض کرده از او چیزی دیده نشود که دلیل بر رضایتش باشد، زیرا در چنین حالتی اختیار از وی ساقط می گردد. عمر بن خطاب رضی الله عنه به کسی که در قضاوت او را ملزم کرد به شرطی که زنش گذاشته بود وفا کند، مرد گفت: پس ما را طلاق بده. عمر رضی الله عنه فرمود: (مقاطع الحقوق عند الشروط) ترجمه: حقوق به وسیله ی شروط محدود می شود.

 

و حدیثی که می گوید: (مسلمانان پایبند شروطشان هستند). علامه ابن قیم رحمه الله می فرماید: (وفا کردن به این شروط که از نظر وفا کردن به آن ها مستحق ترین شروط هستند، واجب است؛ این بر اساس مقتضای شریعت، عقل و قیاس صحیح است. پس اگر زن راضی نشود که بدون این شرط خودش را تسلیم همسرش کند و حتی اگر وفا کردن به آن واجب نباشد، پس عقد از روی رضایت انجام نگرفته است و او ملزم به چیزی شده که الله تعالی و رسولش وی را ملزم نکرده بودند)"[12].

 

ترجمه همراه با تصرف

ام احمد

https://islamqa.info

 



[1] "أَحَقُّ الشُّرُوطِ أَنْ تُوفُوا بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ" روایت بخاری و مسلم.

[2] {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ} مائده:1

[3] {وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖإِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا} اسراء:34

[4] "الْمُسْلِمُونَ عَلَى شُرُوطِهِمْ، إِلَّا شَرْطًا حَرَّمَ حَلَالًا، أَوْ أَحَلَّ حَرَامًا" روایت ابوداود و ترمذی. ترمذی گفته است این حدیث حسن صحیح است. آلبانی در "صحیح الترمذی" آن را صحیح دانسته است.

[5] "مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ اشْتَرَطَ مِائَةَ شَرْطٍ" روایت بخاری و مسلم.

[6] مائده:1

[7] الشرح الممتع:5/241

[8] فتوای شیخ محمد بن ابراهیم آل شیخ، برگرفته از "فتاوی المرأة المسلمة": 2/644

[9] مختصری از "المغنی": 9/483

[10] {فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ} نساء:3

[11] الشرح الممتع:5/243

[12] المخلص الفقهی:2/345-346


بازگشت به ابتدا

بازگشت به نتايج قبل

 

ارسال مقاله به دوستان

چاپ مقاله

 

     

  معرفي سايت به دوستان  |   درباره ما   |  تماس با ما

All Rights Reserved For BlestFamily.com © 2010

كليه حقوق مادي و معنوي سايت محفوظ است.